UBND TỈNH HÒA BÌNH
SỞ GIÁO
DỤC VÀ ĐÀO TẠO
_______________________

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH THCS
NĂM HỌC 2023-2024

Môn: LỊCH SỬ
HƯỚNG DẪN CHẤM
Thời
gian: 150 phút
ĐỀ THI CHÍNH THỨC
Ngày thi: 15/3/2024
(Hướng
dẫn chấm gồm 05 câu,04 trang)
_______________________________________________________________________________________________________________

Câu

-

Thang
điểm
Trình bày tình hình kinh tế nước Mĩ sau Chiến tranh thế giới thứ hai
đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX. Từ nguyên nhân phát triển của nền
kinh tế Mĩ, hãy rút ra bài học cho Việt Nam.
* Tình hình kinh tế nước Mĩ:
- Sau chiến tranh thế giới thứ hai, Mĩ trở thành trung tâm kinh tế, tài
0,5
chính duy nhất của thế giới, chiếm ưu thế tuyệt đối về mọi mặt:
Hướng dẫn chấm

- - Công nghiệp: chiếm 56,47% sản lượng công nghiệp toàn thế giới.
- - Nông nghiệp: gấp 2 lần sản lượng nông nghiệp 5 nước lớn Anh,
Pháp, Đức, Italia, Nhật cộng lại.
- - Tài chính: chiếm 3/4 trữ lượng vàng thế giới, là chủ nợ duy nhất
của thế giới.
- - Quân sự: Mĩ có lực lượng quân sự mạnh nhất thế giới với các loại
Câu 1 vũ khí hiện đại, độc quyền về vũ khí hạt nhân.
(4,0 * Nguyên nhân phát triển:
điểm)- - Mĩ có đất đai rộng lớn, tài nguyên phong phú, nguồn nhân lực dồi
dào, trình độ sản xuất cao.
- - Vị trí thuận lợi, được hai đại dương lớn che chở, không bị chiến
tranh tàn phá, có điều kiện yên ổn để phát triển và sản xuất.
- - Nhờ áp dụng thành tựu khoa học kĩ thuật vào sản xuất, nâng cao
năng suất lao động.
- - Lợi nhuận khổng lồ từ buôn bán vũ khí cho các nước tham chiến.
- - Trình độ quản lý và tập trung tư bản cao.
- - Vai trò điều tiết của nhà nước, chính sách thu hút các nhà khoa
học.
*Bài học cho Việt Nam:
- Đầu từ cho khoa học kĩ thuật.
- Chú trọng đào tạo nguồn nhân lực có trình độ cao.
- Nắm bắt cơ hội để phát triển.
- Nâng cao vai trò quản lí và điều tiết của nhà nước.
1

0,25
0,25
0,25
0,25

0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25

1,0

Vì sao Liên Xô và Mĩ tuyên bố chấm dứt Chiến tranh lạnh? Sau khi
Chiến tranh lạnh chấm dứt, thế giới có những biến chuyển và diễn ra theo
những xu hướng nào?
* Liên Xô và Mĩ tuyên bố chấm dứt Chiến tranh lạnh vì:
- Cuộc chạy đua vũ trang trong suốt 40 năm đã làm cho Liên Xô và
0,5
Mĩ suy giảm mạnh về nhiều mặt.
- - Xô - Mĩ muốn thoát khỏi thế đối đầu để vươn lên đối phó với Đức,
0,5
Nhật Bản và khối thị trường chung châu Âu.
- - Xu thế toàn cầu hóa đặt ra nhu cần cần phải hợp tác để phát triển
Do đó, tháng 12/1989, Mĩ và Liên Xô tuyên bố chấm dứt chiến
Câu 2
(4,0 tranh lạnh.
điểm) * Sau khi Chiến tranh lạnh chấm dứt, thế giới đang diễn ra theo
những xu hướng sau:
- - Xu thế hoà hoãn, hoà dịu trong quan hệ quốc tế.
- - Thế giới đang tiến tới xác lập trật tự thế giới đa cực, nhiều trung
tâm. Tuy vậy Mĩ tìm mọi cách thiết lập trật tự thế giới một cực
nhưng thất bại.
- - Các nước đều ra sức điều chỉnh chiến lược phát triển, lấy kinh tế
làm trọng điểm.
- - Thế giới luôn xảy ra các cuộc xung đột, khủng bố và li khai.

0,5
0,25

0,5
0,5
0,5
0,5

- Xu thế chung của thế giới ngày nay là hoà bình, ổn định, hợp tác
và cùng nhau phát triển. Đây vừa là thời cơ, vừa là thách thức đối
0,25
với các dân tộc, trong đó có Việt Nam.
Trình bày tình hình thế giới và trong nước trong những năm 1936 1939. Từ đó, Đảng Cộng sản Đông Dương đã đề ra chủ trương, đường lối
gì cho cách mạng Việt Nam trong thời kì này?
* Tình hình thế giới và trong nước trong những năm 1936 – 1939:
- Thế giới:
+ Chủ nghĩa phát xít lên nắm quyền ở một số nước (Đức – Italia 0,25
Câu 3
Nhật) đe dọa dân chủ và hoà bình thế giới.
(4,0
+ Đại hội lần thứ VII của Quốc tế Cộng sản (tháng 7/1935 ở Liên
điểm)
Xô) xác định kẻ thù nguy hiểm trước mắt của nhân dân thế giới và
0,5
vận động thành lập ở mỗi nước Mặt trận Nhân dân chống chủ nghĩa
phát xít và nguy cơ chiến tranh.
+ Tháng 7/1936, Mặt trận Nhân dân Pháp lên nắm chính quyền ở
Pháp, ban bố những chính sách tiến bộ, áp dụng cho các nước thuộc
0,25
địa.
2

- - Trong nước:
+ Thực dân Pháp nới lỏng một số quyền tự do, dân chủ. Một số tù
chính trị được thả, cách mạng có điều kiện phục hồi và chuyển sang
0,5
thời kỳ đấu tranh mới.
+ Nhưng bọn cầm quyền phản động ở Đông Dương vẫn tiếp tục
0,25
chính sách vơ vét, bóc lột nhân dân.
+ Tháng 7 năm 1936, Hội nghị trung ương lần thứ nhất của Đảng
Cộng sản Đông Dương họp, đề ra chủ trương chỉ đạo chiến lược và
0,25
sách lược mới.
- * Chủ trương, đường lối của Đảng cộng sản Đông Dương:
- Xác định kẻ thù cụ thể trước mắt là bọn phản động Pháp và tay sai.
0,5
- Về nhiệm vụ và khẩu hiệu đấu tranh: Tạm hoãn khẩu hiệu “Đánh
đổ đế quốc Pháp, Đông Dương hoàn toàn độc lập”, “Tịch thu ruộng
đất của địa chủ chia cho dân cày”. Nêu nhiệm vụ trước mắt của nhân
0,5
dân Đông Dương là: “Chống phát xít, chống chiến tranh đế quốc,
chống bọn phản động thuộc địa và tay sai, đòi tự do, dân chủ, cơm
áo, hoà bình”.
- Chủ trương thành lập Mặt trận Nhân dân phản đế Đông Dương
0,5
(sau đổi là Mặt trận Dân chủ Đông Dương).
- Xác định hình thức và phương pháp đấu tranh: hợp pháp, nửa hợp
0,5
pháp, công khai, nửa công khai.
Nghệ thuật chớp thời cơ, giành chính quyền của Đảng ta được thể hiện
như thế nào trong Cách mạng tháng Tám năm 1945?
- Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công nhanh chóng và ít đổ
máu là nhờ sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương, đứng đầu
0,25
là Chủ tịch Hồ Chí Minh, với nghệ thuật chớp thời cơ “ngàn năm có
một”.
Câu 4
* Thời cơ:
(4,0
- Thế giới: Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc. Ở Châu Âu, tháng
điểm)
5/1945 phát xít Đức đầu hàng quân đồng minh vô điều kiện. Ở Châu
0,75
Á - Thái Bình Dương, tháng 8/1945 Nhật cũng đầu hàng vô điều
kiện.
- Trong nước:
- + Phát xít Nhật tê liệt, bè lũ tay sai của chúng hoang mang đến cực
0,25
độ.
- + Khi đó, các nước đồng minh chưa kịp vào Đông Dương để giải
0,25
giáp quân đội Nhật.
3

- + Trong khi đó, lực lượng cách mạng của ta lớn mạnh, nhân dân đã
0,25
sẵn sàng, Đảng ta có sự chuẩn bị chu đáo trong suốt 15 năm.
- + Đây là thời cơ “ngàn năm có một”!
0,25
* Nghệ thuật nắm bắt thời cơ:
- - Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Đây là thời cơ ngàn năm có một cho dân
0,5
tộc ta vùng dậy. Lần này dù có phải thiêu cháy dãy Trường Sơn
cũng quyết giành độc lập cho đất nước”.
- - Từ ngày 14 đến 15/8/1945, nghe tin chính phủ Nhật đầu hàng, Hội
nghị toàn quốc của Đảng họp tại Tân Trào – Tuyên Quang, kịp thời
0,5
phát lệnh Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước.
- - Ngày 16/8/1945, Đại hội Quốc dân tại Tân Trào đã tán thành lệnh
Tổng khởi nghĩa. Sau đó Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư kêu gọi
0,5
đồng bào cả nước nổi dậy Tổng khởi nghĩa giành chính quyền.
- Như vậy, Đảng đã nắm vững nghệ thuật lãnh đạo cách mạng, kịp
thời nắm bắt thời cơ, kịp thời phát động tổng khởi nghĩa và kiên
0,5
quyết hành động đem lại thành công cho cách mạng.
Kể tên những chiến dịch quân sự lớn của Đảng ta trong kháng chiến
chống thực dân Pháp (1946 - 1954). Chiến thắng nào có tính chất quyết
định việc chấm dứt chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp ở Đông
Dương? Vì sao?
* Kể tên những chiến dịch quân sự lớn:
- Chiến dịch Việt Bắc thu - đông 1947.
- Chiến dịch Biên giới thu - đông 1950.
2,0
- Cuộc tiến công Đông - Xuân 1953 -1954.
Câu 5 - Chiến dịch Điện Biên Phủ 1954.
(4,0
* Chiến thắng có tính chất quyết định việc chấm dứt chiến tranh
điểm) xâm lược của thực dân Pháp ở Đông Dương:
- Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954
0,5
*Vì:
- Chiến thắng Điện Biên Phủ đã đập tan hoàn toàn kế hoạch Na-va
0,5
của Pháp, làm thất bại âm mưu xâm lược của thực dân Pháp.
- Làm xoay chuyển cục diện chiến tranh, tạo điều kiện cho cuộc đấu
0,5
tranh ngoại giao của ta giành thắng lợi
- Chiến thắng Điện Biên Phủ đã quyết định việc Pháp kí kết Hiệp
định Giơ-ne-vơ 1954, cam kết tôn trọng độc lập, chủ quyền, thống
nhất và toàn vẹn lãnh thổ của ba nước Đông Dương.

4

0,5